Hyperbare zuurstoftherapie bij long COVID
Een uitgebreide uitleg over hoe HBOT mogelijk bijdraagt aan herstel na COVID-19 — wat de wetenschap zegt, hoe het werkt en wat realistisch is.
Klachten die maar niet weggaan
Long COVID — ook wel post-COVID-syndroom of post-acute sequelae of COVID-19 (PASC) genoemd, in Nederland aangeduid met ICD-10-code U09.9 — verwijst naar klachten die langer dan twaalf weken aanhouden na een doorgemaakte SARS-CoV-2-infectie en niet door een andere diagnose verklaard kunnen worden.
De meest gerapporteerde klachten zijn vermoeidheid, kortademigheid, cognitieve problemen ("brain fog"), slaapstoornissen, hartkloppingen, spier- en gewrichtspijn, reuk- en smaakverlies en stemmingsklachten zoals angst en depressie.
Er is niet één oorzaak. Genoemd worden onder andere chronische ontsteking, oxidatieve stress, een slecht werkende binnenbekleding van de bloedvaten (endotheeldisfunctie), problemen in de kleinste bloedvaatjes (microcirculatie), slecht werkende energiefabriekjes in de cel (mitochondriën) en verstoorde verbindingen tussen zenuwcellen.
Omdat er nog geen brede oorzakelijke behandeling bestaat, wordt er wereldwijd gezocht naar interventies die op meerdere van deze mechanismen tegelijk aangrijpen. Hyperbare zuurstoftherapie is een van die kandidaten — niet als wondermiddel, maar als een serieus bestudeerd hulpmiddel.
In het kort
- Protocol40 sessies
- Druk2,0 ATA
- Sessieduur90 minuten
- Ritme5 sessies per week
- Looptijd8 weken
- StatusNiet-erkende toepassing
Hoe HBOT mogelijk aangrijpt op long COVID
De redenering achter HBOT bij long COVID berust op meerdere biologische routes die gelijktijdig worden aangesproken. Geen daarvan vormt een garantie op effect bij een individuele patiënt — maar samen vormen ze een overkoepelende werkingshypothese die goed aansluit bij wat we weten over de ziekteprocessen achter long COVID.
Voor wie meer wil weten: de biologische routes
Vermindering van oxidatieve stress en ontsteking
HBOT verlaagt de productie van reactieve zuurstofradicalen (ROS), lipidenperoxidatie, DNA-schade en ontstekingsbiomarkers zoals IL-6, IL-1 en TNF-α. Chronische laaggradige ontsteking wordt gezien als een sleutelfactor bij long COVID, en juist daar grijpt HBOT op aan.
Herstel van endotheel- en microcirculatiefunctie
Microvasculaire schade — beschadiging van de binnenwand van de kleinste bloedvaten — wordt steeds vaker als kernoorzaak van long COVID aangewezen. HBOT verbetert de endotheelfunctie en kan de doorbloeding van slecht doorbloed weefsel weer op gang brengen.
Activatie van zuurstof- en drukgevoelige genen
De combinatie van een hoog zuurstofaanbod en verhoogde druk activeert genen die betrokken zijn bij regeneratie: stamcelmobilisatie, angiogenese (vorming van nieuwe bloedvaten) en neurogenese (vorming van nieuwe zenuwcellen).
Betere doorbloeding van de hersenen en aanpassingsvermogen van zenuwcellen
Hersenscans met een techniek die de bedrading van de hersenen in beeld brengt (MRI-DTI) laten zien dat onderdoorbloede hersengebieden na HBOT beter doorbloed worden en dat de kwaliteit van de witte stof verbetert. Dit zou een rol kunnen spelen bij herstel van cognitieve klachten, geheugenproblemen en mentale traagheid.
Herstel van mitochondriële functie
Mitochondriële disfunctie wordt gezien als kernoorzaak van de vermoeidheid bij long COVID. HBOT kan satellietcellen activeren en draagt bij aan spierherstel en energievoorziening op cellulair niveau.
Belangrijk: deze mechanismen verklaren waarom HBOT bij long COVID veelbelovend lijkt. Ze garanderen geen effect bij een individuele patiënt. De respons varieert sterk per persoon.
Het bewijs uit klinische studies
Er is de afgelopen jaren een groeiend aantal studies verschenen die HBOT bij long COVID hebben onderzocht. Het bewijs is nog beperkt van omvang: de sterkste resultaten komen uit één gerandomiseerde studie met een protocol van 40 sessies, aangevuld met enkele kleinere open-labelstudies.
De Israëlische gerandomiseerde studie (Zilberman-Itskovich et al., 2022)
Aan deze dubbelblinde studie deden 73 mensen mee met aanhoudende cognitieve klachten, meer dan drie maanden na een symptomatische COVID-19-infectie. Zij werden willekeurig ingedeeld in een HBOT-groep en een controlegroep die een schijnbehandeling met gewone lucht kreeg. Noch de deelnemers, noch de onderzoekers wisten tijdens de studie wie welke interventie kreeg. De behandelgroep onderging 40 sessies van 90 minuten bij 2,0 ATA, vijf keer per week gedurende twee maanden.
Resultaten: significante verbetering in het denkvermogen in het algemeen, aandacht, plannen en organiseren (executief functioneren), energie, slaap, psychiatrische symptomen, depressie en pijnbeleving. Daarnaast werd op MRI een betere doorbloeding van de hersenen gemeten, en een betere kwaliteit van het hersenweefsel. (Scientific Reports, 2022)
Langetermijneffecten (Hadanny et al., 2024)
Een longitudinale follow-up van deze patiënten meer dan één jaar na de laatste behandeling liet zien dat de verbeteringen in cognitieve functies, slaap, vermoeidheid en pijn grotendeels behouden bleven. Dit suggereert dat het effect niet kortdurend is maar wijst op duurzame neurale aanpassingen. (Scientific Reports, 2024)
Open-label studies in Europa
Verschillende kleinere studies in onder andere Polen (Kitala et al., 31 patiënten, 15 sessies), Oostenrijk (Lindenmann et al., 59 patiënten, 10 sessies) en het Verenigd Koninkrijk (Robbins et al., 10 patiënten, 10 sessies) rapporteerden verbeteringen in vermoeidheid, kwaliteit van leven, cognitief functioneren, kortademigheid, spier- en gewrichtspijn en slaap. Deze studies zijn minder rigoureus dan een dubbelblinde RCT, maar de richting van het effect is consistent.
Een grote Nederlandse registratie
De omvangrijkste Nederlandse gegevens komen uit een prospectieve registratie van 232 long COVID-patiënten, gepubliceerd in Scientific Reports (2025). Deelnemers kregen een mediaan van 40 sessies bij 2,4 tot 2,5 ATA, vijf dagen per week gedurende ongeveer acht weken, met een mediaan van twintig maanden tussen de infectie en de start van de behandeling. Na drie maanden was 56 tot 63 procent klinisch relevant verbeterd op de mentale of fysieke schaal van de SF-36, met de duidelijkste winst in het cognitieve domein.
Twee kanttekeningen horen daar onlosmakelijk bij. De eerste is dat deze registratie geen controlegroep had. Verbetering na veertig sessies kan daardoor niet worden onderscheiden van natuurlijk herstel, verwachtingseffecten of het gegeven dat mensen die zo'n intensief traject afmaken een geselecteerde groep vormen; de onderzoekers noemen dit zelf als belangrijkste beperking.
De tweede kanttekening is dat 13 tot 19 procent van de deelnemers na drie maanden juist klinisch relevant achteruit was gegaan. De auteurs sluiten hun conclusie af met een expliciete waarschuwing om alert te zijn op verslechtering. Dat is ruwweg één op de zes, en wie aan een traject begint hoort dat vooraf te weten.
Een overzicht in tabelvorm
| Studie | Opzet | N | Protocol | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| Zilberman-Itskovich et al. 2022 (Israël) | Gerandomiseerd, dubbelblind, sham-gecontroleerd; sham: 21% O₂ bij 1,03 ATA | 73 | 40 sessies · 2,0 ATA · 90 min | Significante verbetering cognitie, energie, slaap, stemming, pijn; verbeterde hersenperfusie |
| Hadanny et al. 2024 (Israël) | Longitudinale follow-up | 31 | 40 sessies · 2,0 ATA | Effecten behouden tot één jaar na behandeling |
| van Berkel et al. 2025 (Nederland) | Prospectieve registratie, geen controlegroep | 232 | Mediaan 40 sessies · 2,4–2,5 ATA · 90–110 min | 56–63% klinisch relevant verbeterd op SF-36 na 3 maanden; 13–19% klinisch relevant verslechterd |
| Kitala et al. 2023 (Polen) | Voor- en nameting zonder controlegroep | 31 | 15 sessies · 2,5 ATA · 75 min | Verbeterde kwaliteit van leven, vermoeidheid, hoofdpijn, slaap, werkgeheugen |
| Lindenmann et al. (Oostenrijk) | Voor- en nameting zonder controlegroep | 59 | 10 sessies · 2,2 ATA · 75 min | Verbeteringen op SF-36 fysiek functioneren, energie, emotioneel welbevinden, pijn |
| Robbins et al. 2021 (VK) | Voor- en nameting zonder controlegroep | 10 | 10 sessies · 2,4 ATA · 105 min | Verbeterde vermoeidheid (Chalder), globale cognitie, executief functioneren |
Eerlijke samenvatting
HBOT bij long COVID is een experimentele toepassing. Er zijn aanwijzingen voor effect bij protocollen van 40 sessies à 2,0 ATA, met cognitieve, fysieke en psychische verbeteringen die tot een jaar na behandeling aanhielden. Daar staat tegenover dat dit berust op één gerandomiseerde studie, die nog niet onafhankelijk is gerepliceerd.
De grootste Nederlandse gegevensverzameling is een registratie zonder controlegroep, waarin naast verbetering bij een meerderheid ook bij 13 tot 19 procent van de deelnemers een klinisch relevante verslechtering werd gezien. Grotere, gestandaardiseerde RCT's zijn nodig voordat HBOT als behandeling kan worden aanbevolen. Wie hiermee begint, doet dat op basis van onvolledig bewijs — dat is geen reden om het niet te overwegen, maar wel iets om te weten.
Klachten waarbij verbetering is beschreven
In de gepubliceerde studies werd verbetering gerapporteerd van een breed scala aan symptomen. We benadrukken: deze effecten zijn op groepsniveau gemeten en bieden geen garantie op individuele resultaten.
Cognitief
- Brain fog en mentale traagheid
- Werkgeheugen en aandacht
- Executief functioneren
- Informatieverwerkingssnelheid
Vermoeidheid & energie
- Algemene vermoeidheid
- Uithoudingsvermogen
- Mentale uitputting
Slaap & stemming
- In- en doorslaapproblemen
- Angst en depressie
- Prikkelbaarheid
- Somatisatie
Lichamelijk
- Kortademigheid
- Longfunctie (FVC, FEV)
- Hoofdpijn
- Spier- en gewrichtspijn
- Balansproblemen
Hoe een long COVID-traject eruitziet
Oxygevity hanteert voor long COVID de dosering uit de studie met de sterkste opzet — de gerandomiseerde, dubbelblinde trial hierboven.
- 40 sessies, verdeeld over circa 8 weken
- 5 sessies per week, te plannen op de zes dagen dat wij open zijn (maandag t/m zaterdag)
- 90 minuten per sessie, exclusief in- en uitstaptijd
- 95–98% zuurstof bij 2,0 ATA via masker
- Luchtpauzes: in de studie ademden deelnemers elke 20 minuten vijf minuten gewone lucht, drie keer per sessie, om de kans op zuurstoftoxiciteit te beperken. Hoe u dat bij ons doet, nemen wij vóór uw eerste sessie met u door
Het volledige traject staat in detail beschreven op de protocollenpagina, inclusief tarieven en bronvermelding.
Long COVID-protocol
- Sessies40
- Druk2,0 ATA
- Sessieduur90 minuten
- Ritme5 sessies per week
- Looptijd8 weken
- Totaalprijs p.p.€3.120
Veiligheid, bijwerkingen en wanneer HBOT niet geschikt is
HBOT heeft in studies bij long COVID een gunstig veiligheidsprofiel laten zien. De meeste gemelde bijwerkingen zijn mild en tijdelijk; zeldzame ernstige complicaties zijn mogelijk. Hieronder staat wat er is gerapporteerd, inclusief de bijwerkingen die het vaakst voorkomen.
Veelvoorkomende, milde bijwerkingen
- Hoest en drukgevoel op de borst
- Drukletsel (barotrauma) van oren of bijholten — meestal goed op te vangen door tijdens drukopbouw te slikken of de oren te "klaren"
- Tijdelijke bijziendheid door reversibele lensveranderingen (herstelt vanzelf)
- Vermoeidheid direct na een sessie
Waarschuwing: post-exertionele malaise (PEM)
Voor long COVID-patiënten met PEM — verergering van klachten na (kleine) inspanning — vergt HBOT extra voorzichtigheid. De dagelijkse reis, het stilzitten in de kamer en de fysiologische belasting van zuurstof onder druk kunnen tot een tijdelijke verergering van klachten leiden. Bij ernstige PEM dient dit zorgvuldig te worden afgewogen met een arts die bekend is met postvirale aandoeningen. Wij bespreken dit altijd tijdens de gratis pre-intake.
Wij starten niet
Er is één situatie waarin HBOT hoe dan ook niet doorgaat:
- Een onbehandelde pneumothorax (klaplong), of verdenking daarop. Dit is de enige universeel erkende absolute contra-indicatie voor HBOT.
Nu even niet
Tijdelijke situaties. Zodra ze voorbij zijn, kunt u gewoon starten:
- Koorts
- Een onbehandelde bovenste luchtweginfectie of sinusitis
- Het op dat moment niet kunnen klaren van de oren
Alleen na medische vrijgave
Deze punten sluiten HBOT niet uit, maar de afweging hoort bij een arts en niet bij ons. Wij starten pas nadat uw behandelend arts aangeeft dat blootstelling aan verhoogde druk in uw geval verantwoord is:
- Gelijktijdige behandeling met bleomycine, cisplatine, doxorubicine of disulfiram — te beoordelen door uw oncoloog of behandelend arts
- Intraoculair gas na recente oogchirurgie — te beoordelen door uw oogarts; zodra het gas is opgenomen, vervalt de reden
- Ernstige COPD met CO₂-retentie
- Slecht ingesteld astma
- Disfunctie van de buis van Eustachius
- Slecht ingestelde epilepsie of recente hersenchirurgie
- Hartfalen
- Zwangerschap
- Ernstige claustrofobie
- Pacemakers en epidurale pijnpompen — apparatuur moet drukgetest zijn
- Recente oor- of borstchirurgie
Tijdens de gratis pre-intake nemen wij uw medische voorgeschiedenis op hoofdlijnen door om te bepalen of een eerste HBOT-sessie passend en veilig lijkt. Twijfelen wij of een sessie verantwoord is, dan kunnen wij voorstellen daarover met uw behandelend arts te overleggen. Dat gebeurt alleen met uw uitdrukkelijke toestemming, en pas nadat is afgesproken welke gegevens met welke arts worden gedeeld.
Voor wie HBOT mogelijk geschikt is
Op basis van de gepubliceerde studies lijken de volgende patiëntenprofielen het meest baat te hebben gehad bij HBOT. Dit zijn richtlijnen, geen garanties:
- Long COVID-patiënten met overwegend cognitieve en neurologische klachten (brain fog, geheugenproblemen, executieve disfunctie)
- Patiënten met aanhoudende vermoeidheid en slaapklachten zonder ernstige PEM
- Patiënten met stabiele cardiopulmonale functie die de fysiologische belasting kunnen dragen
- Patiënten zonder absolute contra-indicaties
- Mensen voor wie vijf keer per week reizen gedurende acht weken logistiek en financieel haalbaar is
Minder geschikt zijn patiënten met ernstige PEM, ernstige bijkomende hart- of longaandoeningen, of een verhoogd risico op barotrauma.
Vergoeding en kosten
HBOT wordt in Nederland momenteel niet vergoed door zorgverzekeraars voor de toepassing bij long COVID. De behandeling wordt door de overheid en zorgverzekeraars beschouwd als nog onvoldoende bewezen voor deze indicatie. Patiënten dragen de kosten zelf.
Bij Oxygevity bedraagt het Long COVID-protocol €3.120 per persoon voor het volledige traject van 40 sessies van 90 minuten op 2,0 ATA. Bij deelname als duo (twee personen tegelijk in de kamer) geldt een korting van €20 per sessie per persoon, waarmee het traject op €2.320 per persoon komt; zie de tarievenpagina voor het volledige overzicht.
Wij raden aan om de mogelijkheid van een HBOT-traject te bespreken met uw huisarts of behandelend specialist, ook als dit niet wordt vergoed. Afstemming met uw arts kan helpen om risico's en andere zorg op elkaar af te stemmen.
Vragen om aan uw arts te stellen
- Heb ik absolute of relatieve contra-indicaties die HBOT uitsluiten?
- Hoe ernstig is mijn PEM en hoe weegt het risico op terugval op tegen het mogelijke voordeel?
- Sluit het protocol aan op het profiel van mijn klachten?
- Hoe zou ik zelf kunnen vaststellen of dit iets doet — zijn er tests, vragenlijsten of metingen die u vooraf en achteraf zou willen doen?
- Wat doe ik als mijn klachten tijdens het traject verergeren, en bij wie meld ik dat?
- Zijn er minder belastende of bewezen alternatieven die ik eerst zou moeten proberen?
- Hoe wordt de samenwerking met mijn huisarts of specialist ingericht?
Dit zijn vragen voor uw huisarts of behandelend specialist, niet voor ons. Wij stellen geen diagnoses, beoordelen niet of HBOT bij uw aandoening past en meten uw voortgang niet. In de gratis pre-intake bespreken wij wat wij wél kunnen beoordelen: of er contra-indicaties spelen, hoe een sessie praktisch verloopt en wat het protocol inhoudt.
Onze conclusie
Hyperbare zuurstoftherapie bij long COVID grijpt op meerdere ziekteprocessen tegelijk aan: ontsteking, de doorbloeding in de kleinste bloedvaten, de energiehuishouding van de cel en het aanpassingsvermogen van zenuwcellen. Eén gerandomiseerde, dubbelblinde studie met het 40-sessieprotocol bij 2,0 ATA liet significante verbeteringen zien op cognitie, vermoeidheid, slaap, stemming en pijn, die tot een jaar na behandeling behouden bleven. Onafhankelijke replicatie van dat onderzoek ontbreekt nog.
Voor patiënten betekent dit:
- HBOT kan een serieuze optie zijn buiten de erkende toepassingen om, voor specifieke long COVID-profielen, vooral bij overwegend cognitieve klachten;
- maar dan wel onder begeleiding van uw eigen arts, met een afgewogen risicoprofiel rondom PEM en contra-indicaties — die begeleiding leveren wij niet;
- met realistische verwachtingen — niet iedereen reageert, en het traject is intensief en wordt niet vergoed;
- en met de wetenschap dat bevestigende studies nog moeten volgen.
HBOT bij long COVID blijft een individuele afweging, en die maakt u samen met uw arts. Wij dragen daaraan bij door het beschikbare onderzoek eerlijk weer te geven — ook waar het tegenvalt — en door helder te zijn over wat een sessie bij ons inhoudt.
Bespreek uw situatie tijdens een gratis pre-intake
Wilt u weten of HBOT voor uw long COVID-klachten passend zou kunnen zijn? Plan dan eerst een gratis pre-intake van 30 minuten. We bespreken uw situatie, aandachtspunten en eventuele contra-indicaties voordat er een eerste HBOT-sessie wordt gepland.
Bronnen
- Wu B-Q et al. Effects of Hyperbaric Oxygen Therapy on Long COVID. Life (Basel), 2024. PMC11051078
- Zilberman-Itskovich S et al. Hyperbaric oxygen therapy improves neurocognitive functions and symptoms of post-COVID condition: randomized controlled trial. Scientific Reports, 2022.
- van Berkel J, Lalieu RC, Joseph D, Hellemons M, Lansdorp CA. Hyperbaric oxygen therapy for long COVID: a prospective registry. Scientific Reports, 2025;15(1):28351. PMID 40759992
- Hadanny A et al. Long term outcomes of hyperbaric oxygen therapy in post covid condition: longitudinal follow-up of a randomized controlled trial. Scientific Reports, 2024.
- Tian T et al. Hyperbaric oxygen effectively addresses the pathophysiology of long COVID. Frontiers in Medicine, 2024. Open access
- Kitala D et al. Hyperbaric oxygen therapy in long COVID patients. 2023.
- Robbins T et al. Hyperbaric oxygen therapy for the treatment of long COVID: early evaluation of a highly promising intervention. Clinical Medicine, 2021.
- Lindenmann J et al. Hyperbaric oxygen therapy in long COVID — Austrian experience.
Deze pagina is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Oxygevity is geen medisch centrum en biedt geen medische behandeling of diagnose. Overleg altijd met een arts voordat u een HBOT-traject start.
Laatst herzien: juni 2026.